He Aha Kāu Pūhā?





Kaimana Kawaha





ʻO ke ea o ke kanaka, ʻo ia kāna pūhā.


ʻO ka pūhā, ʻo ia nō ka hanu ʻana mai o ka honu i ka wā e puka ai ʻo ia mai kahi hohonu mai o ka moana. He iʻa maoli nō ka honu, a noho nō ʻo ia ma lalo o kai. Eia naʻe, i ka wā e pau ai kona kāohi ʻana i ka hanu, ʻo kona puka aʻela nō ia ma luna o kai e hanu hou ai. ʻAʻole paha maopopo i kēlā wahi honu, no luna mai kona ola ʻana, he hana maʻa mau, he ʻike hānau wale iho nō ia. Aia nō naʻe a pilikia kona ea ʻana mai, a laila e hopohopo ai ʻo ia no kona pūhā ʻana aku. Pēlā hoʻi ke ea o ka poʻe Hawaiʻi o kēia wā. I ka ʻōlelo Hawaiʻi wale ʻana aku o kākou, a i ke mele wale ʻana aku nō hoʻi, he pūhā nō ia no kākou. I ka hula ʻana mai, a i ka hana noʻeau, he pūhā nō ia. I ka hoʻokele waʻa, a i ka haʻi moʻolelo, like pū nō hoʻi, he pūhā maoli ia.


Na ka pūhā nō e hoʻomau aku i ke ola maoli o ia wahi iʻa, a pēlā nō kākou o kēia wā. E like me ka honu o ke kai loa e noho wale ana i kahi i loaʻa ʻole ai ke ea iā ia, ʻo ia nō kākou i kēia wā ma lalo o ke kai kalaʻihi o ʻAmelika Hui Pū ʻIa. E ʻimi aku nō kākou i kahi e loaʻa hou ai ko kākou ea.


He mea maopopo loa, ʻo ka ʻāina nō kahi i hānau ʻia ai kēia poʻe iʻa, he hoʻi nō naʻe kā ia ala hana i kai no nā mea e pono ai kona ola kino. He hana maʻa mau nō hoʻi kēia na kākou Hawaiʻi a i ka wā i pau ai ko ʻAmelika noho ʻana ma luna o ka ʻāina hemolele o ko kākou poʻe kūpuna. E ʻimi aku nō kākou i kahi e loaʻa hou ai ko kākou ea.


ʻAhe manaʻo kā ke kanaka make i ke ea ʻole. He mea uso ʻole nō kā hoʻi ka lau hau hāʻule i kona kūʻau! No laila e ka mea heluhelu ē, e ʻimi aku nō kākou i kahi e loaʻa hou ai ko kākou ea. He aha kāu wahi pūhā?


© Kaimana Kawaha 2019