Ka Ulu Hoi 7.4

Hui! Auhea oukou e ka poe puni lealea. Eo mai e ka poe keu a ka ikaika, ka poe hohonu o ka naauao, ame ka poe paani wale. E nanea mai a hoona iho i ke ahi o loko o ka naau i ka wela o ka la. E nana pu ana kakou, e ka poe heluhelu, i na mea paani a ko kakou poe kupuna, oia hoi na paani makahiki. Wahi a kahiko, he mea nui ka wa malie o ka makahiki. No laila, e nana iki kakou i keia wahi moolelo pokole no Lonoikamakahiki.

He alii o Lonoikamakahiki no Ka-u a me Puna. Ua hoao oia me kahi wahine keu a ka ui, o Kaikilani kona inoa. Aole o kana mai ke aloha mawaena o laua. Aka nae, i kekahi la, oiai o Lono ma e paani ana i ka paani konane, lohe aku nei lakou i ka leo hoopunipuni a kekahi kanaka. Wahi a ia leo, hoouna aku o Heaakekoa i kona aloha iaia, ia Kaikilani. I ka Lono lohe ana mai i keia olelo, pii ka huhu wela loa oloko ona. Huli honua keia a pepehi ia Kaikilani a make i kahi laau paa i ka lima.
I kona ike ana i ke kino wailua o kana ipo, hele oia a huhu loa iaia iho. Kaapuni oia a puni o Hawaii, Maui, Oahu, ame Kauai a imi oia i kanaka e mokomoko ai, a i ole e hakoko ai. Kahalili loa o Lono a oia ke kumu no kona hakaka ana i ka poe aa mai o a o o ka pae aina o Hawaii. O keia moolelo no Lonoikamakahiki, hookahi wale no ia o na moolelo he nui loa e pili ana i ka makahiki. Eia kekahi, o Kaohele, he kukini mama loa no Molokai. Hiki iaia ke holo mai Kaluaaha a hiki i Halawa a hoi mai i Kaluaaha mamua o ka moa ana ae o ka i'a. He mea e ke akamai o Lono i ka mokomoko ame ka mama o Kaohele i ka holo. Mai keia ano moolelo mai paha ia mea o ka mea paani.

I ka wa kahiko, akoakoa ka poe mai kela me keia wahi i mea e ike maka ai i ka mokomoko. He mea maa mau ke kahe ana o ke koko mai ka ihu, ame ka haki ana i kahi iwi. I kekahi mau manawa, make paha kahi o ka poe mokomoko. I keia wa, like loa ka niele iloko o ka poe nana, aka nae, kauia he mau kanawai a kahuia na lula maluna o na hauki ehuehu. Aole kakou apau e komo ana i ia ano paani e ku okoa a haanui ae i ko kakou ikaika ponoi me he koa wiwo ole la. O ka hapanui o ka poe, makemake wale no e paani no ka lealea. No ka ike laula o ka poe kahiko, loaa ke ano mea paani no ka hooikaika, ame ka lealea. E hoao pu kakou i kekahi mau paani.

E paani kakou i ka paani o Haka Moa. E kulua me kekahi hoa. Hoopaa i kekahi wawae ou i kou lima ponoi ma ka aoao like, alaila, hoopaa ka lima e ae i ia lima o kou hoa. Ku olua o kou hoa iloko o kahi poai, ma kahi o eono kapuai ka laula. I ka hoomaka ana, kii e kulai i ka mea ku-e a moe i ka lepo a i ole hou aku iwaho o ka poai. O ka mea e ku mau ana ma ka hopena, oia ka lanakila.

Me he moa la ka lele ana i o i anei iloko o ka poai, a oia ke kumu no ia inoa, o Haka Moa.

Eia kekahi, o Hakoko Noho ka inoa o keia paani. E hui me ka hoa paio like. Noho olua me ka wawae akau i hoopololeiia ame ka wawae hema i peluia i mua ou. Nee olua a pili na lapawawae hema. A laila, kau i kou lima hema ma ke poohiwi akau o kou hoa ame kou lima akau ma ka puhaka hema. Kii e kulai i kou hoa paio ma kona aoao, a laila, lanakila ka mea nana e noho mau ana. He mau paani keia no ka lealea ame ka hooikaika kino.

Nui loa ka helu o na paani o ko kakou poe kupuna. He mau mea no ka hooikaika, ka lealea, ka naauao, a pela aku. I keia la, ano kamaaina kekahi mau mea paani, e laa ka heihei waa, hukihuki, uma, kukini, ame kekahi mau e ae. E ku ae kakou a e hoao i kekahi paani. He maikai keia ano hoonioni ana o ke kino no ke ola o ka loina Hawaii a me kou olakino pu. Aohe lua o ka lealea o na paani Hawaii a pono kakou pakahi e hoomau i ia lealea. E paani pu kakou! A, A, Oia!