Ka ʻIole Manakuke: Ua Lilo ka Waiwai!!!
na Kilika Bennett

IMG 1910

ʻEa! Inā uku akula kekahi mea hoʻolimalima i kona haku hale no kekahi mau mikaō, e laʻa ka wai a me ka uila, ʻaʻole anei i pono e loaʻa iā ia ua mau mikaō nei? A, inā ʻaʻole i hoʻolako ʻia ka mea hoʻolimalima i nā mikaō āna i uku ai, hiki paha iā ia nei ke koi i ka hoʻihoʻi ʻia ʻana o kāna kālā. ʻAʻole anei?

Pēlā nō ka pilikia o nā haumāna ma ke kula nui ʻo UH West Oʻahu ma Honouliuli. 

ʻO UHWO, he kula nui hou loa ia i kūkulu ʻia ma nā kula o Honouliuli i mea e pono ai nā haumāna e noho ana ma nā moku o Waiʻanae, ʻEwa, a me Waialua. He lālā ua kula nei no ke kahua kula nui ʻo University of Hawaiʻi a he kōkua nui ia no ua mau moku nei. Kokoke loa ua kula nei i kahi ʻo Waiʻanae, no laila, hiki i ia mau moku ke mālama i ke kālā i hoʻolilo mau ʻia no ka holo lōʻihi ʻana i Mānoa. Akā naʻe, me he mea lā, ua kuapo wale ʻia kekahi uku me kekahi.

Ma hope o ko nā haumāna uku ʻana i ko lākou uku kula a me ko lākou mau uku lawelawe, ua nānā pono lākou i nā mea i hoʻohiki ʻia e ke kula ma ia mau uku lawelawe. I loa nō a ʻike lākou, ua hoʻopūʻiwa ʻia lākou i nā lawelawe i hoʻohiki ʻia e ke kula nui, akā i hoʻolako ʻole ʻia nō! ʻO ia hoʻi ka lawelawe ola kino, ka lawelawe halihali, a me ka lawelawe ʻenehana. Ua piʻi nō ke kai o nā haumāna a me ko lākou mau mākua no ka lilo ʻana o kā lākou kālā i ia mau uku lawelawe moeā, a ʻo ka hoʻopiʻi akula nō ia o lākou i ke keʻena ʻohi kālā. Akā naʻe, i ka pane mua o ke keʻena ʻohi kālā, ua wehewehe lākou i ko lākou makemake e hoʻīli i ke kālā haumāna i loaʻa iā lākou i hiki ke hoʻokumu i ia mau lawelawe i nā kau e hiki mai ana. I loko nō o ka hoʻoholo ʻia ʻana o kēia papa hana e pono ai nā haumāna o nā kau kula e hiki mai ana, ua ʻike nā haumāna, ʻaʻole ia he papa hana e pono ai lākou. A ua haʻi mua ʻia lākou, ʻaʻole e hoʻihoʻi ʻia ana ke kālā. Auwē!

ʻO kēia ke kumu o ka manaʻo, he mau ʻiole manakuke paha nā kānaka o ke keʻena ʻohi kālā ma UHWO. ʻO ka ʻiole manakuke, he holoholona liʻiliʻi ia i lawe ʻia mai i nā mokupuni o Hawaiʻi i mea e pono ai ka Hawaiʻi i ka hoʻopau ʻana i ka pilikia o ka ʻiole maʻa mau. Akā, ʻaʻole i hoʻokō ka ʻiole manakuke i kona kuleana, a ua lilo wale ia i pilikia hou no ka Hawaiʻi. A i kēia mau lā, ʻaihue ka ʻiole manakuke i ka waiwai o nā kānaka, e laʻa ka meaʻai a me nā mea like ʻole i hiki iā ia ke hāpai ma kona mau niho liʻiliʻi. He pilikia nō ia holoholona liʻiliʻi i kēia wā e holo nei, a mau nō kona ʻaihue ʻana a me kona ʻai ʻana a māʻona. 

E like me ka ʻiole manakuke, ʻaʻole i hoʻokō mua ke keʻena ʻohi kālā o UHWO i ko lākou kuleana kūpono, ʻo ia hoʻi, ka hoʻolako ʻana i ua mau lawelawe nei a nā haumāna i uku ai, a ua lilo wale lākou i pilikia hou no ia mau haumāna. Akā, ua kupu aʻe kekahi mea maikaʻi loa a ua hoʻopūʻiwa hou ʻia nā haumāna i ka ʻike ʻana i ke kahua punaewele o ke kula. Wahi a ia kahua punaewele, ua hoʻohuli iho ke keʻena ʻohi kālā i ko lākou manaʻo e hoʻīli wale i ke kālā no ka hiki ʻole iā lākou ke hoʻolako koke i ia mau lawelawe. Ua noi hoʻi ke kula nui i ka huikala ʻana mai o nā haumāna, a e hoʻihoʻi ana lākou i kanaono kūmāhā kālā i kēlā me kēia haumāna i uku no nā lawelawe i loaʻa ʻole ma ke kula. Kupanaha!!!

ʻOiai he hopena kūpono loa kēia no nā haumāna, ʻaʻole i hoʻomaopopo ʻia ke kumu o ka hoʻohuli manaʻo ʻana o ke kula. Ua hele wale paha lākou ā hilahila i ke kūʻē mau ʻana o nā haumāna. A inā pēlā, ʻaʻole paha i hoʻihoʻi ʻia ke kālā inā i ʻike ʻole ʻia a i kūʻē ʻole ʻia ka hewa e nā haumāna. No laila, he haʻawina nui nō ko kēia moʻolelo. ʻO ia hoʻi, aia nō a hoʻolaha ʻia a kūʻē ʻia ka hewa, a laila e loaʻa ka mea e pono ai.

ʻAuhea ʻoukou, e nā haumāna kula nui! He kuleana ko kāu kula e hoʻolako i nā mea a ʻoukou i uku ai. No laila, e hākilo pono i ka hoʻolilo ʻia ʻana o kā ʻoukou kālā, a kūʻē mau i nā hana hewa a pau o kāu kula, o lilo auaneʻi ka waiwai i ka ʻiole manakuke!

© Kilika Bennett . 2014

© kauluhoi 2017