Kau i ka Pua Aneane
NA Kaimana Kawaha

I ka wā oʻu i kipa ai iā ʻAnakē Lolena a me ka poʻe e noho ana ma ka lumi mānaleo, hele maila kekahi kanaka e hāpai ana i pahu. Komo maila ʻo ia i loko o ka lumi a ʻōlelo hoʻi penei, “Paupauaho au i ka hāpai ʻana i nei pahu.” ʻAʻole au i ʻike i ka manaʻo o ia huaʻōlelo hou ʻo paupauaho, akā, i lawa nō au a lohe i ia huaʻōlelo, ʻo koʻu nīnau akula nō ia i kekahi kanaka i ka manaʻo. 

Ua wehewehe ʻia mai ka huaʻōlelo, a iaʻu e noʻonoʻo ana e pili ana i ka manaʻo, hoʻopuka akula kēlā i kahi mea nūhou e pili ana i ka Hui Aloha ʻĀina Tuahine. I ka hoʻolaha ʻia ʻana o ka nūhou, me he mea lā ʻaʻole i hiki iaʻu ke lohe i kā iala ma muli o ke mele i hoʻohana ʻia ma nā līpine o “Ka Leo Hawaiʻi.” Ua hoʻokani ʻia kēlā mele i ka lolo a ua lōʻihi loa. ʻAʻole au i ʻike i ke kumu. Akā nō naʻe, wahi a ʻAnakē Lolena, “Na mākou i hoʻokumu i ka Hui Aloha ʻĀina Tuahine.” Me ia manaʻo nō au i noʻonoʻo ai e pili ana i ka moʻolelo o kā kākou alelo makuahine. 

ʻAʻole i kala loa ka wā i hoʻokokoke ai ka make ʻana o ka ʻōlelo Hawaiʻi, he ʻelua a ʻekolu paha hanauna. Ma muli o kēia makaʻu, hoʻāla ʻia aʻela kānaka i ka hoʻomaopopo ʻana i ka waiwai o kā kākou ʻōlelo. ʻOiai nui nā kānaka i kōkua a paipai i ka hoʻōla ʻana i ka ʻōlelo Hawaiʻi, eia nō hoʻi kekahi poʻe hanohano o lākou, ʻo ia nō ʻo Larry Kauanoe Lindsey Kimura, Lolena Nicholas, Nāmaka Rawlins, nā mānaleo a pau, a pēlā aku nō. Ke noʻonoʻo nei au, me he mea lā paupauaho kēlā poʻe mua i hoʻomaka i ka hoʻōla ʻana i kā kākou ʻōlelo, eia naʻe mau aku nō kā lākou hana i nei papahana; ʻaʻole i pau. No ke aha mai? No ka mea, ʻaʻole i kana mai ke aloha o lākou i ka ʻōlelo Hawaiʻi. No kākou, ka poʻe i hoʻopōmaikaʻi ʻia e kā lākou hana, e paupauaho kākou. E kūlia kākou no kēlā mau kūlana ʻike. Nui nā haʻawina a ko kākou mau kūpuna ʻike e aʻo mai ai iā kākou. A like nō hoʻi me kā ʻAnakē Lolena mā, ʻaʻole pau ko kākou aʻo ʻana mai e pili ana i ka poʻe kahiko o kēia ʻāina. No laila, e paupauaho kākou i ke aʻo ʻana mai i nā mea waiwai a pau o nā kūpuna o kākou, no ka mea he mau haʻawina ko laila, ʻaʻole i pau ka ʻike.

© Kaimana Kawaha . 2018

© kauluhoi 2018